Scan van een autochromeplaat

Recent heb ik een scan gemaakt van een relatief zeldzame autochromeplaat, afkomstig uit het fotoarchief van de familie Suermondt. Op de glasdia is een stadsgezicht te zien van het Noord-Brabantse plaatsje Ravenstein. De opname is omstreeks 1920 gemaakt door Willem Suermondt, een enthousiaste amateurfotograaf uit Ravenstein. Links in de voorgrond poseert de huishoudster van de familie. De man bij de betonnen schutting is de broer van de fotograaf, mijn opa Johan Suermondt.

autochrome, ravenstein

Autochrome is uitgevonden door de Franse broers Auguste en Louis Lumière. In 1907 zijn zij met de productie van autochromeplaten gestart. Een autochrome is een kleurendia op glas. Tussen twee glasplaatjes was op een lichtgevoelige laag van zwart/wit emulsie een kleurenraster aangebracht. Dit raster bestond uit miljoenen minuscule aardappelzetmeelkorrels die geverfd waren in de kleuren oranje, violet en groen. De zetmeelkorrels lieten het licht van hun eigen kleur door en absorberen hun complementaire kleuren. De emulsie werd dus plaatselijk steeds door slechts een deel van het spectrum belicht. Autochrome is een additief kleurenprocédé, gebaseerd op het principe dat de drie primaire kleuren (rood, groen en blauw) door vermenging alle andere kleuren opleveren. Rood en groen leveren bijvoorbeeld geel op. De onderstaande uitvergroting laat duidelijk de kleurige korrelstructuur zien. Het geeft een mooi pointelistisch effect.

autuchrome, ravenstein

 

Voor het maken van een autochrome-opname kwam in principe iedere camera in aanmerking. Autochromeplaten werden op veel formaten geleverd: van 4,5×6 tot 18×24 cm. De belichting was kritisch. Door de dunne emulsie raakte ze makkelijk over- of onder belicht. Hard zonlicht moest zoveel mogelijk worden vermeden. Vanwege de lage lichtgevoeligheid waren er lange sluitertijden nodig. Snelle moment opnamen konden dus niet worden gemaakt. Van autochrome konden geen afdrukken gemaakt worden. Ze werden daarom bekeken met een projector, met speciale kijkers of door de dia tegen het licht te houden. Autochromes zijn tot 1932 of 1935 geproduceerd.